Chất lượng không khí TP HCM suy giảm đáng kể trong năm 2025

Chất lượng không khí tại TP HCM trong năm 2025 ghi nhận nhiều dấu hiệu suy giảm so với các năm trước, chủ yếu do nồng độ bụi mịn gia tăng và áp lực ngày càng lớn từ hoạt động giao thông.

Những đánh giá này được nêu trong Báo cáo thực hiện Chương trình quan trắc chất lượng môi trường, tài nguyên nước và giám sát nguồn thải năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố. Kết quả được tổng hợp từ 118 điểm quan trắc trên địa bàn TP HCM mở rộng, bao gồm cả các khu vực thuộc Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây, chính thức sáp nhập vào thành phố từ tháng 7.

Bụi TSP và PM10 gia tăng tại khu vực giao thông và công nghiệp

Kết quả quan trắc cho thấy nồng độ bụi TSP (tổng hạt bụi lơ lửng) và PM10 có xu hướng tăng, tập trung chủ yếu tại các khu vực có mật độ giao thông cao, khu công nghiệp, cảng biển và điểm khai thác khoáng sản. Ngược lại, phần lớn khu dân cư không ghi nhận sự gia tăng đột biến, thậm chí một số khu vực còn có mức bụi thấp hơn so với các năm trước.

Các nguồn phát thải chính được xác định gồm giao thông vận tải, sản xuất công nghiệp, hoạt động xây dựng, cùng với ô nhiễm xuyên biên giới từ các địa phương lân cận như Đồng Nai và Tây Ninh (bao gồm Long An).

PM2.5 vượt quy chuẩn tại nhiều “điểm nóng”

Đáng lo ngại nhất là tình trạng gia tăng bụi PM2.5 – loại bụi siêu mịn có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và hệ tuần hoàn. Tại một số điểm giao thông và khu công nghiệp, nồng độ PM2.5 đã vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia từ 1,1 đến 4,6 lần - tăng đáng kể so với năm trước.

Ngoài ra, nồng độ benzen – chất độc thuộc nhóm gây ung thư, thường phát sinh từ khí thải phương tiện  cũng vượt quy chuẩn tại một số vị trí quan trắc gần trục giao thông lớn.

Ô nhiễm tiếng ồn vẫn vượt ngưỡng cho phép

Mặc dù mức độ tiếng ồn trung bình có xu hướng giảm nhẹ so với các năm trước, song vẫn vượt quy chuẩn cho phép tại nhiều tuyến giao thông chính và khu vực xử lý chất thải rắn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mật độ phương tiện cao và các hoạt động xây dựng kéo dài.

Các thông số môi trường khác như SO₂, NO₂, CO, chì (Pb) và độ rung được ghi nhận ổn định, chưa vượt ngưỡng quy định.

AQI phần lớn ở mức “tốt”, song nguy cơ vẫn hiện hữu

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, chỉ số chất lượng không khí (AQI) hàng ngày tại TP HCM vẫn chủ yếu ở mức tốt, chiếm 56–87% số ngày trong năm. Số ngày có AQI ở mức kém dao động từ 4–11%; chỉ ghi nhận một ngày ở mức xấu và không có ngày nào ở mức rất xấu hoặc nguy hại.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng AQI trung bình có thể không phản ánh đúng các đợt ô nhiễm cục bộ ngắn hạn, đặc biệt là phơi nhiễm PM2.5 tại các khu vực giao thông và công nghiệp – yếu tố tiềm ẩn rủi ro lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng.

Hướng đến mở rộng mạng lưới quan trắc và thúc đẩy giao thông xanh

Nhằm nâng cao năng lực quản lý và cảnh báo sớm, TP HCM dự kiến lắp đặt thêm 157 trạm quan trắc chất lượng không khí, phục vụ theo dõi theo thời gian thực và hỗ trợ xây dựng các giải pháp kiểm soát ô nhiễm hiệu quả hơn.

Song song đó, lĩnh vực xây dựng và giao thông đã đề xuất lộ trình hướng tới hệ thống giao thông “xanh” hơn cho thành phố. Các giải pháp bao gồm: Mở rộng sử dụng các loại xe điện, thí điểm vùng phát thải thấp, siết chặt kiểm soát khí thải xe máy và tăng cường biện pháp giảm phát tán bụi tại các công trường xây dựng.

Nguồn: VNExpress