Vì sao không khí miền Bắc ô nhiễm nặng hơn vào cuối năm?

Mỗi năm, từ khoảng tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, miền Bắc Việt Nam lại bước vào giai đoạn ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất. Tình trạng này không phải hiện tượng bất thường mà mang tính quy luật rõ rệt, được hình thành bởi sự kết hợp của các yếu tố khí tượng bất lợi và lượng phát thải gia tăng trong thời điểm cuối năm.

Thời tiết bất lợi: Nghịch nhiệt và lặng gió

Trong mùa Đông và mùa Xuân, hiện tượng nghịch nhiệt và lặng gió xuất hiện thường xuyên. Thay vì không khí nóng bốc lên và phân tán chất ô nhiễm, không khí lạnh lại bị nén xuống sát mặt đất, tạo thành lớp giữ bụi mịn ở tầng thấp. Điều này khiến các đợt ô nhiễm kéo dài và nghiêm trọng hơn hẳn so với mùa hè.

Giao thông – Nguồn phát thải lớn nhất

Miền Bắc có mật độ phương tiện cá nhân rất cao, đặc biệt là xe máy cũ không đạt chuẩn khí thải. Bên cạnh khí thải từ động cơ, bụi đường do xe cuốn lên và các tiền chất tạo bụi mịn thứ cấp đều góp phần gia tăng nồng độ PM2.5 trong không khí đô thị, nhất là trong giờ cao điểm.

Sản xuất công nghiệp

Nhiều khu công nghiệp lớn như nhiệt điện, xi măng, luyện thép… tại các tỉnh lân cận Hà Nội tạo ra lượng bụi mịn đáng kể. Dưới điều kiện thời tiết bất lợi, các chất ô nhiễm này dễ dàng lan rộng và tích tụ trong nội thành, khiến chất lượng không khí giảm mạnh.

Hoạt động xây dựng và đốt rơm rạ

Các công trình xây dựng, phá dỡ, vận chuyển vật liệu không được che chắn đúng quy định là nguồn phát thải bụi phổ biến. Đồng thời, tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch hoặc đốt rác sinh hoạt tự phát ở khu vực ven đô vẫn diễn ra thường xuyên, tạo thêm gánh nặng ô nhiễm.

Những tháng cuối năm cũng là giai đoạn nhu cầu giao thương, sản xuất và xây dựng tăng mạnh. Khi các nguồn phát thải đồng loạt gia tăng và kết hợp với điều kiện thời tiết nghịch lý, miền Bắc dễ rơi vào tình trạng ô nhiễm nặng kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Bảo vệ sức khỏe trong mùa ô nhiễm cao điểm

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa ô nhiễm cao điểm, người dân nên chủ động:

• hạn chế hoạt động ngoài trời khi AQI ở mức xấu,
• đóng cửa nhà vào thời điểm ô nhiễm cao,
• sử dụng khẩu trang đạt chuẩn lọc hạt siêu mịn,
• trang bị máy lọc không khí chất lượng cao để đảm bảo không gian sống trong lành.

👉 Tìm hiểu thêm các giải pháp bảo vệ sức khỏe từ IQAir để chủ động ứng phó trong những ngày ô nhiễm nghiêm trọng.

Nguồn: VTC News